Sáng ngày 22/4/2026, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh (ITPC) phối hợp cùng Trung tâm Hỗ trợ và Tư vấn Chuyển đổi số Thành phố Hồ Chí Minh (DXCenter) tổ chức Hội thảo “Ứng dụng AI và dữ liệu thực tiễn trong nghiên cứu và phát triển sản phẩm thực phẩm”. Hội thảo tập trung giới thiệu các giải pháp số đột phá giúp doanh nghiệp tối ưu sản xuất và nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường. Đây cũng là sự kiện trọng tâm khép lại chuỗi 05 hội thảo chuyên đề trong khuôn khổ Triển lãm Quốc tế ngành Lương thực thực phẩm Thành phố Hồ Chí Minh lần thứ 5 (HCMC FOODEX 2026).

Hình 1: Ông Lê Anh Hoàng, Phó Giám đốc ITPC phát biểu khai mạc Hội thảo

Phát biểu khai mạc, ông Lê Anh Hoàng, Phó Giám đốc ITPC, nhấn mạnh rằng trí tuệ nhân tạo (AI) hiện đang hiện diện trong mọi mắt xích, từ việc phân tích khẩu vị khách hàng, tối ưu hóa công thức R&D, cho đến việc dự báo xu hướng tiêu dùng trên các sàn thương mại điện tử; nói cách khác, AI đã trở thành một phần không thể tách rời của hoạt động doanh nghiệp.

Việc ứng dụng AI và dữ liệu thực tiễn đã trở thành yếu tố then chốt giúp nâng cao năng lực cạnh tranh, nhất là đối với ngành lương thực – thực phẩm là một trong bốn ngành công nghiệp trọng yếu của Thành phố. Ông Lê Anh Hoàng khẳng định, việc ứng dụng này giúp doanh nghiệp phát hiện các mối nguy, quản lý chuỗi cung ứng, dự báo rủi ro hàng hóa, kiểm soát chất lượng và phân tích xu hướng tiêu dùng của khách hàng.

Hình 2: Tiến sĩ Nguyễn Bá Thanh, Viện trưởng Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm thuộc Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh

Chia sẻ tại Hội thảo, Tiến sĩ Nguyễn Bá Thanh, Viện trưởng Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm thuộc Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết quy mô thị trường AI dành cho ngành thực phẩm dự kiến đạt 18,3 tỷ USD vào năm 2026 và có thể tăng lên mức 84 – 88 tỷ USD vào năm 2030, tương đương tốc độ tăng trưởng kép đạt 39%. Ông cho biết, thực trạng ngành thực phẩm hiện đang đối mặt với bài toán khó: quy trình phát triển sản phẩm quá dài (từ 18 đến 36 tháng) và chi phí đầu tư lớn khiến doanh nghiệp khó bắt kịp thị hiếu, dẫn đến có tới 80% sản phẩm mới rời thị trường ngay trong năm đầu.

Tuy nhiên, khi ứng dụng dữ liệu thực tiễn, doanh nghiệp có thể rút ngắn tới 50% thời gian phát triển sản phẩm, đưa một sản phẩm mới ra thị trường chỉ trong vòng 3 đến 9 tháng và giảm 40% chi phí ở các khâu đánh giá cảm quan. Vị Tiến sĩ nhấn mạnh công nghệ này đã trở thành yêu cầu cấp thiết đối với các doanh nghiệp ngành F&B. Nếu đầu tư vào dữ liệu được xem là nền tảng, thì sự kết hợp giữa hệ thống thông minh và năng lực của chuyên gia chính là nhân tố quyết định sự thành công của sản phẩm.

Hình 3: ông Phí Anh Tuấn, Trưởng Ban Tư vấn chuyển đổi số mảng doanh nghiệp và nhà nước tại DXCenter

Đi vào khía cạnh vận hành và sản xuất, ông Phí Anh Tuấn, Trưởng Ban Tư vấn chuyển đổi số mảng doanh nghiệp và nhà nước tại DXCenter, phân tích việc đưa công nghệ thị giác máy tính vào dây chuyền nhà máy có khả năng phát hiện lỗi ngoại quan của sản phẩm với độ chính xác vượt 95%. Hệ thống giám sát này cũng giúp các đơn vị sản xuất giảm từ 30% – 70% tỷ lệ sản phẩm lỗi và tiết giảm từ 40% – 60% chi phí nhân sự kiểm soát chất lượng.

Hơn nữa, các mô hình công nghệ tự động ra quyết định đang giúp các chuỗi đồ ăn nhanh và nhà máy thực phẩm giảm lượng hàng tồn kho từ 20% – 40%, giảm thiểu tỷ lệ hủy hàng tới 60% và tăng mức độ đáp ứng dịch vụ thêm 10% – 20%. Ông Phí Anh Tuấn khẳng định, sự kết hợp giữa thị giác máy tính và hệ thống tự quyết định, sẽ tạo nên một cơ chế quản trị thông minh biết đưa ra các phương án điều chỉnh máy móc nhằm ngăn chặn rủi ro từ đầu chuỗi cung ứng.

Hình 4: Ông Nguyễn Minh Đức, Phó Tổng thư ký — Hiệp hội Thương mại Điện tử Việt Nam (VECOM)

Ông Nguyễn Minh Đức, Phó Tổng thư ký — Hiệp hội Thương mại Điện tử Việt Nam (VECOM) đã phân tích sự chuyển dịch mạnh mẽ của thị trường Việt Nam hướng tới các sản phẩm xanh và bền vững. Dữ liệu từ các sàn thương mại điện tử Shopee, Tiktok cho thấy đại đa số người tiêu dùng hiện nay không chỉ ủng hộ về mặt nhận thức mà đã thực sự thay đổi hành vi mua sắm, sẵn sàng chi trả mức giá cao hơn từ 5% đến 10% cho các lựa chọn an toàn. Đối với ngành thực phẩm chế biến, yếu tố hương vị vẫn là ưu tiên hàng đầu, trong khi đặc tính “xanh” đóng vai trò là giá trị gia tăng thiết yếu để doanh nghiệp cạnh tranh. Dữ liệu thực tế cũng gợi ý các danh mục sản phẩm tiềm năng như đồ sấy hữu cơ hoặc không đường dựa trên dữ liệu thực tế từ thương mại điện tử. Cuối cùng, ông Đức cũng khuyến khích các doanh nghiệp vừa và nhỏ ứng dụng công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu sàn để tối ưu hóa chiến lược kinh doanh mà không cần đầu tư quá lớn. Đây là lời kêu gọi các doanh nghiệp cần nhanh chóng thích nghi vì khách hàng đang tìm kiếm những đơn vị cung ứng phù hợp thay vì những tập đoàn quy mô lớn.

Hình 5,6: Toàn cảnh hội thảo

Thông qua Hội thảo, ITPC kỳ vọng giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn lực và xác định chiến lược phát triển dài hạn; từ đó, tạo ra nền tảng để ngành thực phẩm Việt Nam nâng cao giá trị, đáp ứng tốt các tiêu chuẩn xuất khẩu và khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế.

Nguồn: DXCENTER, ITPC