Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15 đặt vấn đề nâng cao năng lực tự chủ về an ninh mạng như một yêu cầu quan trọng trong bảo vệ an ninh quốc gia trên không gian mạng.

Từ bảo vệ hệ thống đến làm chủ công nghệ

Theo Điều 36 Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15, phát triển an ninh, mạng bao gồm xây dựng hệ thống phần mềm, trang thiết bị bảo vệ an ninh mạng phương pháp thẩm định phần mềm, thiết bị đạt chuẩn. Ngoài ra, hạn chế điểm yếu, lỗ hổng bảo mật, phần mềm độc hại, phương pháp kiểm tra phần cứng, phần mềm được cung cấp thực hiện đúng chức năng.

Các sản phẩm công nghiệp An ninh được trưng bày tại Booth NST Group trong khuôn khổ Gala "Tổ quốc bình yên" tại TP.HCM.

Quy định này cho thấy bảo vệ an ninh mạng phải bắt đầu từ năng lực nghiên cứu, kiểm tra, đánh giá và chủ động phát hiện rủi ro trong sản phẩm công nghệ. Trong bối cảnh các hệ thống số ngày càng tham gia sâu vào quản lý nhà nước, kinh tế số, tài chính, dữ liệu và đời sống xã hội, việc phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ bên ngoài có thể tạo ra những khoảng trống về an ninh.

Luật cũng xác định các hướng nghiên cứu quan trọng như bảo vệ bí mật nhà nước, bí mật công tác, bí mật kinh doanh, bí mật cá nhân, bí mật gia đình và đời sống riêng tư. Xác định nguồn gốc thông tin truyền đưa trên không gian mạng, giải quyết nguy cơ đe dọa an ninh mạng, xây dựng thao trường mạng, môi trường thử nghiệm an ninh mạng; dự báo an ninh mạng và phát triển lý luận an ninh mạng.

Đây là những nội dung có ý nghĩa trực tiếp với yêu cầu bảo vệ chủ quyền số. Muốn bảo vệ không gian mạng quốc gia, Việt Nam cần không chỉ có công cụ sử dụng, mà còn phải có năng lực hiểu, kiểm soát, đánh giá, kiểm định và làm chủ các công nghệ phục vụ bảo vệ an ninh mạng.

Phát triển công nghiệp an ninh mạng trong nước

Điều 37 Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15 quy định Nhà nước khuyến khích, tạo điều kiện để cơ quan, tổ chức, cá nhân nâng cao năng lực tự chủ về an ninh mạng, nâng cao khả năng sản xuất, kiểm tra, đánh giá, kiểm định thiết bị số, dịch vụ mạng, ứng dụng mạng.

Để thực hiện mục tiêu này, Chính phủ có trách nhiệm chỉ đạo xây dựng chính sách, chiến lược, quy hoạch phát triển công nghiệp an ninh mạng, xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đối với các sản phẩm phần cứng, phần mềm nhằm chủ động loại bỏ nguy cơ về an ninh mạng ngay từ khi hình thành sản phẩm.

Đây là điểm đáng chú ý tự chủ an ninh mạng không thể chỉ dựa vào mua sắm thiết bị, phần mềm hay dịch vụ phòng thủ. Vấn đề cốt lõi là hình thành năng lực công nghiệp: từ nghiên cứu, thiết kế, sản xuất, thử nghiệm, đo kiểm, đánh giá đến cung cấp sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng trong nước.

Luật cũng đặt ra các biện pháp thúc đẩy chuyển giao, nghiên cứu, làm chủ và phát triển công nghệ, sản phẩm, dịch vụ công nghiệp an ninh mạng; thúc đẩy ứng dụng công nghệ mới, công nghệ tiên tiến liên quan đến an ninh mạng; tổ chức đào tạo, phát triển và tối ưu hóa sử dụng nguồn nhân lực an ninh mạng chất lượng cao.

Cùng với đó, Nhà nước tăng cường môi trường kinh doanh, cải thiện điều kiện cạnh tranh, hỗ trợ doanh nghiệp nghiên cứu, sản xuất sản phẩm, dịch vụ, ứng dụng để bảo vệ an ninh mạng. Các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nhà nước được định hướng ưu tiên sử dụng sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng sản xuất trong nước.

Những quy định này tạo cơ sở pháp lý để thúc đẩy hệ sinh thái an ninh mạng Việt Nam phát triển theo hướng tự chủ, có khả năng cung cấp sản phẩm, dịch vụ phục vụ trực tiếp yêu cầu bảo vệ hệ thống thông tin, dữ liệu và hạ tầng số trọng yếu.

Hạ tầng công nghiệp an ninh mạng là nền tảng của chủ quyền số

Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15 cũng quy định hoạt động đầu tư xây dựng hạ tầng công nghiệp an ninh mạng là ngành, nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư, được hưởng ưu đãi, hỗ trợ theo quy định của pháp luật về đầu tư, thuế, đất đai và pháp luật liên quan.

Nhà nước ưu tiên bố trí nguồn vốn ngân sách để đầu tư xây dựng hạ tầng công nghiệp an ninh mạng, bao gồm cơ sở nghiên cứu, thiết kế, sản xuất, thử nghiệm sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng; phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia về an ninh mạng; cơ sở đo kiểm, thử nghiệm, đánh giá sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng; trung tâm dữ liệu lớn; khu công nghiệp an ninh mạng tập trung và tổ hợp công nghiệp an ninh mạng.

Đây là bước đi mang tính nền tảng. Khi có hạ tầng nghiên cứu, thử nghiệm, đo kiểm và sản xuất trong nước, Việt Nam có điều kiện chủ động hơn trong đánh giá an toàn, an ninh của sản phẩm công nghệ trước khi đưa vào sử dụng trong các hệ thống quan trọng.

Điều 37 cũng giao Bộ Công an tham mưu, giúp Chính phủ xây dựng, phát triển hạ tầng công nghiệp an ninh mạng nhằm nâng cao năng lực tự chủ về an ninh mạng.

Có thể thấy, trong Luật An ninh mạng 2025, tự chủ an ninh mạng không chỉ là mục tiêu kỹ thuật, mà là một cấu phần của bảo vệ chủ quyền số. Khi dữ liệu, hạ tầng thông tin, nền tảng số và dịch vụ mạng ngày càng trở thành tài sản chiến lược, năng lực tự chủ về an ninh mạng chính là điều kiện để quốc gia chủ động phòng ngừa, phát hiện, xử lý nguy cơ và bảo vệ lợi ích quốc gia trên không gian mạng.

Từ yêu cầu nghiên cứu, phát triển đến xây dựng công nghiệp an ninh mạng, Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15 đã đặt nền móng pháp lý cho một giai đoạn mới: bảo vệ không gian mạng không chỉ bằng biện pháp ứng phó, mà bằng năng lực tự chủ, làm chủ công nghệ và phát triển hệ sinh thái an ninh mạng Việt Nam.

Thu Uyên

Nguồn: Tạp chí An ninh mạng

Link bài viết: https://tapchianninhmang.vn/tu-chu-an-ninh-mang-yeu-cau-moi-trong-bao-ve-chu-quyen-so 

---/---

* Trung tâm An ninh mạng QTSC

Website: https://cybersec.qtsc.com.vn    

Điện thoại: (84-28) 3715 8888 – Ext 900

Email: cybersec@qtsc.com.vn   

 * Trung tâm Hỗ trợ và Tư vấn Chuyển đổi số TP.HCM (DXCenter)

Website: https://dxcenter.org.vn        

Điện thoại: (84-28) 3715 8888

Email: info@dxcenter.org.vn